“Nederlandse cultuur kan heel erg zijn van… Wees niet te veel jezelf. Niet te in your face.”
Als we allemaal maar opgaan in de massa, zo belooft de Nederlandse maatschappij ons, dan verdwijnt alle onrecht vanzelf.
De cultuur van ‘doe maar normaal, dan doe je al gek genoeg’ tolereert alleen die verschillen die aanvaardbaar zijn voor de mainstream en die makkelijk in een hokje te plaatsen zijn. ‘Normaal doen’ vereist dat we ons neerleggen bij de onvermijdelijkheid van onrecht: zo is de wereld nu eenmaal.
Deze dominante cultuur die medeplichtig is geweest aan onze genocide ziet zichzelf graag als Joods-christelijk, maar is eigenlijk vooral heel christelijk. Joods-christelijkheid slokt onze gebruiken op, overspoelt en overstemt ons met een overwicht aan stemmen en wist onze verschillen en onze cultuur uit. In ruil daarvoor eist ze dat wij ons medeplichtig maken aan haar project van opperheerschappij.
De Nederlandse maatschappij beweert neutraal te zijn en weigert in te zien hoezeer zij doordrongen is van christelijk gedachtegoed, christelijke feestdagen, christelijke gebruiken. De ‘progressieve’ overtuiging is dat religie achterhaald is, ouderwets, passé. Doordat de maatschappij de christelijkheid van de dominante cultuur niet erkent, ontkent zij ook wat Joden specifiek Joods maakt.
Waarom, zo vraagt zij zich af, kunnen jullie niet meer zijn zoals wij? Minder anders? Normaler? Waarom niet gewoon Pesach vieren met Paasweekend? Rosh Hashanah met Oud en Nieuw? Chanoeka met Kerst?
Uit deze impliciete eisen klinkt voor ons een kraakheldere boodschap: Joodsheid is een last die we van ons af kunnen en moeten werpen als ware het een oude, versleten jas.
‘Doe maar normaal’ stelt dat onze Joodsheid een probleem is: niet alleen voor ons, maar voor de hele maatschappij. Joodsheid is immers ouderwets, achterhaald, ongeëmancipeerd.
‘Normaliteit’ eist van ons dat wij verdwijnen.
Kun je het ons kwalijk nemen dat we dit zien als een voortzetting van het vernietigingsproject van de nazi’s?
“Soms kijk ik terug op de lange geschiedenis van Joodse assimilatie in de Nederlandse samenleving en het vooroorlogse regeringsbeleid om het Joodse leven op te nemen, en denk ik eraan hoe dit uiteindelijk onze banden met onze cultuur en met elkaar heeft verbroken.”
